<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Fredro na bakier z historią">
<author_1="Stanisław Pigoń">
<language="pl">
<style="press">
<year="1951">
<month="3">
<date="1951-03-25/04-01">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
W komediach zaś, jeżeli nawet która z nich opiera się o konkretny moment czasowy, wyjątkowo bywa tak, żeby go autor z góry zaznaczył. Częściej już trafia się, że zaznacza go wewnątrz tekstu, już to bezpośrednio, wprowadzając przygodnie jakąś datę, już też pośrednio, wspominając mimochodem o jakichś rzeczywistych wydarzeniach dziejowych. Wypadek pierwszy mamy właściwie tylko jeden: w komedii „Gwałtu, co się dzieje!" W utworze tym, jak wiadomo, ujął Fredro w kształt komediowy starą facecję o Osieku, dziwnym mieście, gdzie były rządy niewieście i gdzie to sprawiedliwym wyrokiem za winy kowala (co był w mieście jeden tylko) powieszono ślusarza (ile że było ich dwóch). Z Osiekiem rzeczywistym ma to oczywiście tyleż wspólnego, co kucie kóz z Pacanowem. Nadając tej powiastce kształt komediowy, ujął Fredro realnie samą miejscowość. Sprawa toczy się w Osieku, miasteczku o dawnej i dobrej przeszłości, położonym w powiecie sandomierskim. To pobliże Sandomierza jest w komedii wspomniane i odgrywa tam pewną role.. Natomiast stosunki miejscowe przedstawił autor z całą swobodą, żeby nie rzec: swawolą groteski. Z przepyszną, rozpasaną vis comica ukazał on nam czcigodnych podstarzałych mieszczan, jak z nakazu swych magnifik chodzą w spódnicach, wyprawiają się z koszykami na zakupy i robią na drutach pończochy, podczas kiedy małżonki burmistrzują, sądzą i rajcują. Otóż przy tej jednej komedii zaznaczył Fredro na czele miejsce i czas akcji: „Scena w Osieku sto lat temu". Sztuka powitała w r. 1826. "Sto lat temu" wskazywałoby nam zatem początkowe dziesięciolecia wieku XVIII. Nie będziemy się spierać o datę ścisłą. W każdym razie przygoda musiałaby się wydarzyć za panowania Augusta II i to raczej pod koniec tego panowania (król zmarł w r. 1733). 
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
